Van archief naar scherm: hoe het boek ‘Overijssel en Slavernij’ jou helpt bij je Minikroniek

Als jonge filmmaker sta je voor een grote uitdaging: je gaat een Minikroniek maken over iemand die actief de geschiedenis van slavernij onder de aandacht brengt en zich inzet voor gelijke kansen en bewustwording van racisme vandaag de dag. Maar waar begin je? En hoe vind je een persoon die niet alleen interessant is om te interviewen, maar ook echt iets betekent voor onze regio?

 

Het antwoord ligt misschien dichter bij huis dan je denkt. In 2023 verscheen het boek *Overijssel en Slavernij*, gepubliceerd door Overijssel Academie [1]. Dit boek is geen droog historisch rapport, maar een rijk gedocumenteerde bron die precies die brug slaat tussen het verleden en het heden dat jij nodig hebt voor je verhaal.

Klik op de afbeelding hieronder voor het boek-interview op Oost
Interview met Martin van der Linde op Oost
Waarom dit boek jouw onderzoeksstartpunt is

Veel mensen denken dat het slavernijverleden alleen speelt in de havensteden in het westen of ver weg in de koloniën. Het onderzoek van Overijssel Academie laat echter overtuigend zien dat Overijssel nauw verbonden was met dit systeem, van de zeventiende tot de negentiende eeuw [2]. Denk aan plantage-eigenaren, bewindhebbers van de VOC en WIC, en de Twentse textielindustrie die afhankelijk was van katoen van plantages [3].

 

Voor jou als filmmaker is dit cruciaal. Door deze lokale banden te begrijpen, kun je sneller inschatten waarom bepaalde personen in onze provincie zich nu zo sterk engageren. Hun strijd tegen huidig racisme en hun inzet voor herkenning van het verleden zijn direct gekoppeld aan deze historische werkelijkheid.

Interview met Lucien Creebsburg in het boek 'Overijssel en slavernij'
Het boek ‘Overijssel en slavernij is te koop in diverse boekhandels.
Ook staat het ter inzage in de studiezaal van Collectie Overijssel in Zwolle [5].
De uitgever is Wbooks.
Interview met Maria Karg in het boek 'Overijssel en slavernij'
Van 25 verhalen naar één hoofdpersoon

Het boek bevat 25 historische verhalen en vijf interviews met nazaten van tot slaaf gemaakten. Deze combinatie maakt het ideaal voor jouw selectieproces:

  1. Historische vertrekpunten: De 25 verhalen geven je context. Ze tonen specifieke namen, bedrijven en gebeurtenissen in plaatsen als Zwolle, Deventer en Enschede. Als je bijvoorbeeld merkt dat er in je eigen woonplaats sterke sporen liggen van betrokkenheid bij de tabaks- of textielhandel, weet je meteen welke lokale gemeenschappen hiermee geconfronteerd worden.
  2. Levende getuigen: De interviews met nazaten bieden directe leads. Wie zijn deze mensen? Zijn zij zelf actief in het onderwijs, in culturele projecten of in burgerinitiatieven zoals het Comité 30 juni/1 juli? Een nazaat die al jaren lokaal werkt aan bewustwording, kan een krachtige kandidaat zijn voor je Minikroniek.
Tips voor je verdiepingsonderzoek

Nu je het boek hebt gelezen, ga je op pad. Houd rekening met de volgende stappen om de juiste persoon te vinden:

* Koppel historie aan actie: Zoek naar personen die de feiten uit het boek vertalen naar huidige acties. Is er iemand die lesmateriaal ontwikkelt, monumenten in stand houdt, of workshops geeft in scholen?
* Check lokale initiatieven: Het boek noemt samenwerkingen met organisaties zoals Stichting Stil Verleden en het Comité 30 juni/1 juli Overijssel. Benader deze organisaties; zij weten vaak wie de meest toegewijde en zichtbare ambassadeurs zijn binnen de community.
* Bezoek Collectie Overijssel [5]. Hier kun je verder duiken in de primaire bronnen die de auteurs gebruikten. Misschien ontdek je daar een specifiek lokaal verhaal dat nog onverteld is, wat weer leidt naar iemand die dat verhaal graag wil delen.

Klik hier voor het 'stappenplan - vind de juiste hoofdpersoon'

Masja de Roy